Rente stijgt fors

Tien jarige rente stijgt met meer dan een kwart procent in een maand


In de afgelopen week is de rente op 10 jarige staatsobligaties wereldwijd fors gestegen. Dit geldt niet alleen in Euroland, maar ook in de VS en Azie.


Onderstaande tabel geeft weer hoe de 10 jarige rente is gestegen in diverse landen (bron: www.nrc.nl)
De rentestijging is toe te wijzen aan een omslag in het denken over inflatie en de reactie daarop van de centrale banken. Hierachter zitten twee ontwikkelingen die al enkele jaren aan de orde zijn, maar nu hun effect beginnen te krijgen op de inflatie.




Stijgende grondstofprijzen
Door de goede gang van zaken in de wereldeconomie, en vooral ook de onstuimige groei in China en Inda, zijn de prijzen van grondstoffen de afgelopen jaren hard gestegen. Dit geld voor olie, ijzer en bauxiet, maar ook voor hout en andere grondstoffen. Zelfs voedselgrondstoffen, zoals melk en suiker, zijn fors in prijs gestegen. Deze stijgende kosten worden steeds meer doorberekend in eindproducten en zorgen daarmee voor inflatie.

Stijgende lonen
Een nog sterker effect komt echter van de stijgende lonen. Wereldwijd is er economische groei en overal neemt de werkloosheid af. Dat is goed nieuws, behalve misschien voor het milieu. Door de afnemende werkloosheid wordt arbeid schaarser, en daarmee neemt de prijs van arbeid toe. De CAO-verhogingen zijn in Nederland dit jaar zo'n 3% en ook in de rest van Europa, de VS en in Azie nemen de lonen toe. Zelfs in China wordt goedkope arbeid schaars, en daarmee worden al de producten die in China gemaakt worden ook duurder. Het toenemen van de waarde van de yuan (alhoewel zeer rustig) zorgt ook voor stijgende prijzen.

Inflatie beteugelen met hogere rente
In het algemeen wordt een hoge inflatie gezien als negatief. Centrale banken streven er dan ook naar om de inflatie niet harder op te laten lopen dan met zo'n 2% per jaar. Als de inflatie harder stijgt, komt dat meestal door een sterke economische groei (zoals nu) en door geld lenen duurder te maken (door de rente te verhogen) kan een centrale de economische groei en daarmee de inflatie proberen te remmen. Dit gebeurde in 2004, 2005 en 2006 in de VS en sinds 2005 tot nu ook in Euroland (de landen in Europa met de euro).

Plotselinge stijging
Tot voor kort dacht men in de VS dat er geen renteverhogingen meer zouden komen, en ook in Europa dacht men dat de verhogingen niet veel langer door zouden gaan. Echter, de laatste maand is er een omslag in dit denken. De Nieuw Zeelandse centrale bank verhoogde onverwacht de rente en sindsdien begint men op de obligatiemarkten steeds meer rekening te houden met de inflatie oorzaken zoals hierboven beschreven.

Voorspelling (8 juni 2007):
Het Financieel Weekblad voorspelt al langer dat de inflatie en de rente zouden gaan stijgen. De laatste voorspelling begint al uit te komen. Het FW houdt vast aan de voorspellingen dat de inflatie in Europa, en vooral ook in Nederland, zal toenemen. De inflatie in 2009 zal meer dan 3% bedragen en de 10 jarige rente is dan boven de 5%.