AEX door de 1000 puntengrens!

Door een "magische" grens
Vandaag is de AEX index gesloten op 453,29 punten, en het hoogste punt vandaag was 454,31.
Nou en, zult u zeggen. Maar ruim negen jaar geleden was het een significante gebeurtenis. Op 7 augustus 1997 sloot de AEX index voor het eerst boven de 1000 punten http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdam_Exchange_Index. En aangezien de index een gewogen gemiddelde is van de koersen van alle 25 aandelen in de index, en de koersen van die aandelen destijds in guldens waren, betekent dat een huidige stand van 453,78 punten voor de AEX index. Dus, we zijn vandaag even boven de 1000 punten in guldens geweest, en er net ondergesloten.

Uiteraard is dat eigenlijk helemaal geen heuglijk feit. Of het bereiken van een "mooi rond" getal nu echt belangrijk is, er is geen enkel financieel of economisch belang mee gemoeid.

Negen jaar van stilstand?
Wel zegt het iets over de ontwikkeling van de koersen op de beurzen. Iemand die op 7 augustus 1997 een mandje aandelen kocht gelijk aan de AEX index, en al die jaren de index is blijven volgen, heeft bar weinig verdiend. De koersen zijn netto niet gestegen en er is alleen dividend ontvangen. Nu zijn de dividendrendementen de afgelopen jaren aardig geweest (voor de banken en verzekeraars bijvoorbeeld 5% per jaar, veel meer dan een spaarrekening), maar ook hebben veel fondsen uit de index nooit dividend uitgekeerd, of slechts een klein percentage (Heineken en Versatel bijvoorbeeld).

Voor beleggers is er dus eigenlijk sprake geweest van een rendement op vermogen dat niet veel hoger is geweest dan 4%, tenminste: als de AEX gevolgd is.

Beleggen met gezond verstand
Het blijkt daarmee wel dat het niet eenvoudig is om snel geld te verdienen op de beurs, ook niet op de lange termijn (zoals de afgelopen negen jaar). Tevens laat het zien dat dividend (winstuitkering door het bedrijf) nog steeds belangrijk is voor beleggers en het dus ook belangrijk is dat bedrijven (ooit) winst maken. EBITDAE en dat soort termen zijn leuk voor bedrijven die geen beter verhaal hebben, maar uiteindelijk gaat het toch om de nettowinst per aandeel; en om het dividend dat daarmee betaald wordt.

Koers/winst verhouding
Toch is er wel iets af te dingen op "stilstand" in de koersen. In 1997 was er meer optimisme over de toekomst die ICT en "de nieuwe economie" ons zou brengen. Internet was voor bedrijven een nog onontgonnen wereld, zowel voor nieuwe als bestaande ondernemingen. Het optimisme was ongebreideld en zou nog 3 jaar aanhouden, waarna de "internetbubbel" barstte.
Of aandelen in het algemeen duur of goedkoop zijn, kan afgemeten worden aan de hand van een aantal kerngetallen. Om er drie te noemen: de verhouding vreemd/eigen vermogen, het gemiddelde rendement op eigen vermogen en de gemiddelde koers/winstverhouding.

Het eerste getal zegt iets over hoe de onderneming zichzelf gefinancierd heeft. Het eigen vermogen is ter beschikking gesteld door de aandeelhouders en vreemd vermogen is geleend van banken en beleggers. Als er veel geld geleend is, dan kiest de onderneming financieel gezien een risicovolle aanpak. Immers, de bezittingen van de onderneming zijn vooral door de bank gefinancierd, dus als het een beetje tegenzit, dan is het eigen vermogen snel op en kan het bedrijf failliet gaan.

Het tweede getal zegt iets over hoe de onderneming omgaat met het geld dat het van de aandeelhouders (het eigen vermogen) heeft gekregen. Als dit rendement op eigen vermogen hoog is, en er is sprake van gezonde verhouding tussen vreemd en eigen vermogen, dan wordt het geld van de aandeelhouders nuttig ingezet en wordt er dus goed geld verdiend voor de aandeelhouders.

De koers/winst verhouding geeft aan hoe beleggers aandelen waarderen. Als 2 verschillende ondernemingen 1 euro winst per aandeel maken, en het ene aandeel is 20 euro waard en het andere 10 euro, dan wordt het eerste bedrijf veel hoger gewaardeerd. Als de gemiddelde koers/winstverhouding nu lager is dan in 1997, dan worden bedrijven nu lager gewaardeerd.

Bedrijven staan er beter voor, maar worden lager gewaardeerd
Vergeleken met 1997 ziet de situatie er voor de bedrijven nu veel beter uit: de verhouding vreemd/eigen vermogen voor de bedrijven in de AEX is gunstiger dan in 1997 en het rendement op eigen vermogen is hoger. Echter, de gemiddelde koers/winst verhouding (nu ongeveer 10, in 1997 ongeveer 15) is veel lager dan in 1997. Misschien waren aandelen in 1997 ondergewaardeeerd (maar de aandelen stegen toen nog meer dan 50% in 3 jaar), misschien zijn aandelen nu ondergewaardeerd. Wie het laatste gelooft, moet nu aandelen kopen.

Voorspelling (9 augustus 2006):
Het voorspellen van aandelenkoersen is moeilijk, en het Financieel Weekblad waagt zich daar dan ook niet te sterk aan. Eén voorspelling durft het wel aan: over negen jaar staat de AEX index (als die nog bestaat) hoger dan vandaag. Het lijkt een weinig gewaagde voorspelling, maar kijkend naar de afgelopen negen jaar, toch niet geheel voor de hand liggend.